فرقه‌هاى مختلف اسلامى تاثير فوق العاده دارد مقرر داشت ، و حج اسلامى در اظهار بندگى و فروتنى براى خداى يكتا پس از آنكه براى حضرتش بت‌هايى را بدون برهان و حجتى شريك قرار داده بودند ، بهترين مظاهر عبوديت و شعائر دينى است ، و ما بعضى از اين مقاصد را قبلًا شرح داده‌ايم . ابرهه نامى كه او را اشرم مىگفتند و حكومت يمن را به فرمان پادشاه حبشه در دست داشت ، كنيسه‌اى در شهر صنعا پايتخت يمن ساخت و خواست كه عرب را به حج آن وادار نمايد ، و با سپاه عظيمى براى تخريب كعبه معظمه روانه شد . ليكن خداوند تعالى خانهء خود را نگهدارى فرمود و دشمن خويش را تباه كرد . براى اعراب در زمان جاهليت پرستشگاه‌ها و مراكز عبادتى بود كه به قصد حج متوجه آنها مىشدند . مانند ساختمانى كه نامش ( صعيده ) و در كوه احد واقع بود ، و ساختمانى كه براى قبيلهء بنىغطفان بود و آن را لبس نام گذاشته بودند و بتى را كه پرستش مىكردند در آنجا قرار داشت و آن را به كعبه تشبيه مىنمودند تا آن كه زهير بن جناب كلبى با آنها به جنگ در آمد و آن بنا را ويران نمود ، و همچنين براى قبيلهء بنىخثعم بنايى بود كه آن را كعبه مىناميدند و بت خود را به نام ذوالخصله در آنجا گذارده بودند ، و براى ربيعه خانه‌اى بود كه بت آنان به نام ذو الكعبات در آنجا بود . پس حج عملى نيست كه فقط اختصاص به مسلمين داشته باشد . بلكه براى هر ملتى در روى زمين اعم از متمدن و غير متمدّن ،